نوشته ها

♟️گوشه هایی از جنگ ترکمانچای
🌾🌾🌾
برای درک اینکه چرا در جنگ گلستان و ترکمانچای شکست خوردیم و درک اتفاقات پس از پایان آن جنگ، ذکر دو سه نکته لازم است.
پس از تنظیم پیمان ترکمانچای و جرایم ذکرشده در پیمان، بخاطر مسئولیت شروع جنگ توسط ایران،تا مدتها شهرهای خوی و ارومیه در رهن پرداخت دو کرور جریمه پرداخت نشده باقی ماند و حتی یک سکه از جانب فرزندان فتحعلیشاه و برادران عباس میرزا که در استانهای شرقی و شمالی و مرکزی ایران حکومت می کردند، کمک داده نشد. در ایام جنگ هم آنها کمکی به عباس میرزا نکردند، زیرا منتظر شکست او و تعویض جانشین پدر بودند.
عباس میرزا برای اینکه جریمه جنگ را به روس‌ها بدهد و خوی و ارومیه را از رهن آنها خارج کند از خدمتکاران و لشکریان خود خواهش می کند که : " به مقرری شش ماه از سال قناعت نموده، شش ماه دیگر را در راه استخلاص مسلمانان خوی، واگذار دولت نمایند و آنچه اسباب و اوضاع از طلا آلات در میان اولاد و عیال ایشان بود بالتمام جمع فرموده به تحویلداران دولت روس قیمت کرده، دادند. با وجود این احوال، دویست هزار تومان باقی بود." ( تاریخ نو)
و در همین ایام فتحعلیشاه چون می بیند پولی در بساط عباس میرزا نيست، تصمیم داشته،حسنعلی میرزا شجاع السلطنه را ولیعهد ‌کند. و به همین دلیل پاسکوویچ ، سپاهيان روس را از مناطق شمالی ایران خارج نمی کند تا ولیعهدی مجدد عباس میرزا تثبیت شود.
و یا اینکه عباس میرزا برای تادیه طلب روس‌ها از فتحعلیشاه کمک می خواهد، کلنل مک دونالد انگلیسی در این مورد توضیحی دارد که جالب است. او می نویسد:
موقع پرداخت کرور هشتم من در تبریز بودم.شاهزاده هیچ پولی نداشت. از شاه تقاضای وجه کرد و او فقط صد هزار تومان قرض داد! آن هم به ضمانت یکی از اعضای سفارت انگلیس در ایران!این شخص بعد از مدتی قبض عباس میرزا را نزد شاه برد که قبض خود را پس بگیرد. شاه گفت: سند یک نفر انگلیسی برای من اعتبار دارد و سند پسرم و وزیر او اعتبار ندارد. برای بقیه این وجه، عباس میرزا،مقداری از جواهرات خود را نزد روس‌ها گرو گذاشت که آفتابه لگن مرصع، یک جفت شمعدان طلا از آن جمله بود(مقاله مجتبی مینوی در مجله یغما)
حال لشکرکشی های بعدی عباس میرزا به خراسان، یزد و کرمان را فقط از تاثیر جنگ ترکمانچای و آشوب آن مناطق ندانیم، خود عباس میرزا هم در صدد انتقام از برادرانش بود و همچنانکه که اتفاق افتاد، برادران خود را خلع کرد و پسران و دامادهای خودش را در آن مناطق ، نایب الحکومه کرد.