نوشته ها

♟️آیا عباس میرزا با شروع جنگ ترکمانچای مخالف بوده است؟
(قسمت هشتم)
✒️غلامرضاطالبی
⁉️⁉️⁉️
فصلی برای وطن:
اعلیحضرت امپراتور کل ممالک روسیه
وعده می کند
فراریان ایران را
اذن وطن ندهد.
بخشی از شعر ترکمنچای
______________

یکی از ادعاها این است که عباس میرزا و قائم مقام در جلسه چمن سلطانیه در نزدیکی زنجان که برای تصمیم گیری به شروع جنگ ترکمانچای تشکیل شده بود، رای به مخالفت با آن جنگ داده اند و حتی بین آنها و چند مجتهد حاضر در آن جلسه ،بگو مگو شده و یا صحبت مابین فتحعلیشاه و قائم مقام را در آن جلسه مطرح می کنند که قائم مقام به شاه می گوید، کسی که شش کرور مالیات می گیرد، با کسی که ششصد کرور مالیات دارد،درگیر نمی شود و به همین دلیل قائم مقام تکفیر می شود و به مشهد تبعید.
در حالی که اسناد جنگ ترکمانچای نشان می دهد که تا بیش از یک سال که از آن جنگ گذشته است، تمام مکاتبات عباس میرزا، به خط قائم مقام است و او نه در مشهد که در تبریز و جبهه جنگ بوده است. در اواسط جنگ ترکمانچای است که دیگر مکاتبات با خط او نیست. پس خبر تکفیر او در جلسه سلطانیه نمی تواند درست باشد،و گزارشات دقیقی از آن جلسه هست که در آن جلسه فقط دو نفر( معتمدالدوله نشاط و میرزا ابوالحسن شیرازی که وزیر خارجه بوده)، بحث مذاکره با دولت جدید روسیه( نیکلا) را مطرح می کنند و مخالفت دیگری در بیان هیچ مورخی نیست.
یکی از آن گزارشات را مرور کنیم:
لسان الملک سپهر مورخ رسمی دربار محمدشاه و ناصرالدین شاه در مورد جلسه سلطانیه نوشته است:
" گزارش جنایات روس ها، در اراضی اشغالی به دست بعضی از چاکران عباس میرزا که از مصالحه با روسیان نگران بودند،گوشزد آیت الله سیدمجاهد گشت.او به کارداران ارکان دربار نوشت:
جهاد با جماعت روسیه فرض افتاده است. شاه گفت که ما پیوسته به اندیشه ی جهاد شاد بوده ایم و پیرو این امر ،او به تهران می آید و مورد استقبال شاه و دولت قرار گرفت.شاه سپس به چمن سلطانیه رفت و اردو زد. و سید مجاهد و یگر مجتهدان بزرگ از نقاط مختلف در آنجا به شاه پیوستند و بالاتفاق حکم به وجوب نبرد با روسیان دادند و شاهنشاه و ولیعهد دولت نیز سخن ایشان را استوار کردند، فقط دو تن از دولتمردان با تجدید جنگ مخالف بودند ( معتمدالدوله نشاط و میرزا ابوالحسن خان ایلچی) که آنها هم با تهدید علما دم فروبستند.