♟️تیغه ی شمشیر

✒️غلامرضا طالبی

📘📘📘

معروف است که روزی فتحعلیشاه از یکی از امرای افغانستانی پرسیده بود، چطور است که تیغه های شمشیرهای ما منحنی و تیغه ی شمشیرهای،شما صاف و راست است؟

و آن امیر جواب داده بود، تیغه ی شمشیر، معرف روحیه ما و شماست.تیغه شمشیر ما راست است بخاطر این که شخصیت ما اینطور است، اما شما همواره ملاحظاتی در کار و رفتار خود دارید.

این سخن از این جنبه دارای اهمیت است که از زاویه ی نگاه دیگران به رفتار حکومت( در اینجا حکومت قاجار) نگریسته شده است. به عنوان یک‌مثال تاریخی، در قرارداد فینکنشتاین که بین دولت فتحعلیشاه و ناپلئون تنظیم شد و میرزا محمدرضا خان بیگلربیگی قزوینی با خضوع و کمری خمیده به حضور ناپلئون می رسد و از جمله در قرارداد فینکنشتاین متعهد شد که دولت ایران ،"افغانهای رعیت خود را وادار به حمله به هندوستان کند."

حال یک سوال بوجود می آید و بر حسب ضرب المثل سوزنی به خود بزن و جوالدوزی به همسایه، باید پرسید که آیا روا بود که فتحعلیشاه شهروندان افغانی ایران را تبدیل به یک‌گروه نیابتی ناپلئون کند؟

آیا قابل فهم نیست که وقتی شاه ایران چنین رفتاری می کند، دولت انگلستان در تلاش برآید که آن افغانی‌ها را به سمت خود بکشاند و از جمله به وعده ایجاد یک‌حکومت مستقل، راه اذیت کردن حکومت فتحعلیشاه را ببندد و همان افغانی‌ها را خار چشم ایران و فرانسه نماید؟

از دست رفتن سرزمین های ایران، فقط ناشی از بدخواهی روس و انگلیس نبوده است، تصمیمات به غایت اشتباه حکومت های ما، اثر اولیه و مهمتری بر این اتفاقات داشته اند.