نوشته ها

♟️نکاتی از زندگی یک خان
🌾🌾🌾
امیر حشمت الملک علم در دوره ناصرالدین شاه حاکم بیرجند و قائنات و سیستان بوده است. ماندگاری آنها در این منصب بسیار طولانی است، اما چرا؟
به دو سه نکته اشاره می کنم.
_ خانلرخان اعتصام الملک در زمان ناصرالدین شاه برای بازرسی از سوی شاه به بیرجند می رود،او می نویسد:
"...امیر حشمت الملک مداخل معینی که دارد، سالی دوازده هزار تومان تقریبا از املاک موروثی و‌مکتسبی دارد. و این مخارج مفصله، تماما بر محصول املاک برات و حواله می شود. نقصی که دارد و گاهی به همین سبب ذکری ازو به بدی یا بدهوائی به اولیای دولت می رسد، این است که به کارگزاران ایالت دفتر حساب خراسان و مامورین،کمتر از سایر حکام خراسان تعارف می دهد.
خرج داخلی ولایت را، چه از نوکر و سپاهی و چه از خیرات و مبرات، مقدم بر این تعارفات می دارد.
و باز همین خانلرخان در مقایسه رفتار حشمت الملک با دیگر حکام خراسان می نویسد:
امیر سالی هفتاد و پنج تومان از رعیت خود مالیات می گیرد، از گوسفند و زراعت نخعی؛ اما عمادالملک (حاکم طبس) زیاده از سیصد تومان می گیرد.زیرا عمادالملک از شتر هم می گیرد و امیر نمی گیرد."
و یک نکته جالب دیگر؛
حشمت الملک به فرزندان خود وصیت کرده بود که پسران، مبادا از قاجار دختر بگیرند و دختران، مبادا به شاهزادگان قاجاری شوهر کنند. نتیجه آن شد که صدو پنجاه سال حکومت قاجار، هیچ شاهزاده ای از قاجار به بیرجند راه نیافت و هیچ شاهزاده ای حاکم بیرجند نشد.در حالی که می دانیم تمام کوره دهات ایران هم در دست شاهزادگان اولاد فتحعلیشاه قرار گرفت.