مداین
♟️مدائن
🗒️🗒️🗒️
مدائن جمع مدینه است و مدینه بمعنای شهر است. حال چرا به پایتخت ساسانیان یا ایوان معروف آن، مدائن می گفته اند؟
این نام گویا از یک نام پهلوی برگرفته شده که معنای آن شهرستانان بوده است و ترجمه ی عربی آن، المداین یا بطور خلاصه مدائن گفته اند. گویا این کلانشهر،شامل هفت شهر بوده که تیسفون پایتخت ساسانی که به آن شهر کهنه هم می گفته اند،یکی از آن هفت شهر است. یک شهر دیگر سلوکیه بوده که از دوره اشکانیان است.
امیانوس رومی نوشته است که پایتخت ایران وضعی داشت که در موقع جنگ،غلبه بر آن ممکن نبود،حصارهای منیع بر دور مجموعه ی،شهرهای آن کشیده شده و درهای مستحکمی در این حصارها تعبیه شده است. در محل خرابه های شهر تیسفون که در پهلوی به آن تیسپون می گفته اند، باستان شناسان، بقایای یک کلیسا را هم پیدا کرده اند. در مشرق تیسفون، محله اسپانیر واقع است که اکنون قبر سلمان پارسی در آنجا قرار دارد.
بستان کسری شهر دیگر آن کلانشهر بوده است که به آن شهر رومیان یا رومیه هم می گفته اند.
انوشیروان پس از فتح انطاکیه،ساکنان آن را به شهر جدیدی کوچ داد که در نزدیک تیسفون آن را ساخت و به انطاکیه جدید هم معروف شد. انوشیروان برای ساخت آنجا، از سوریه و رودس،رخام، و ستون های مرمر و موزائیک و سنگهای تراش عظیم آورد و نقشه ی آن را کاملا شبیه انطاکیه ساخت،بطوری که مردم به راحتی خانه خود را در شهر جدید،پیدا می کردند.
شهر سلوکیه را اردشیر اول بازسازی کرد و شهر ماحوزا،مجاور شهر سلوکیه بوده است.
شهرویه اردشیر مرکز عیسویان ایران بوده و مقر جاثلیق محسوب می شده است.
شهر کوچک دیگری هم به نام ولاش آباد یا سابات که ساخته ولاش(بلاش) بوده در شمال شهر ویه اردشیر قرار داشته است.
ظاهرا شاهان ساسانی،بمناسبت پیروزی در جنگ ها،شهر یا بناهای یادبودی برای ماندگاری آن واقعه می ساخته اند. چنین رویه ای را در شهر استانبول هم می توان دید که عثمانی ها هم برای یادبود فتوحات خود،بناهایی ساخته اند و دور از ذهن نیست که این کار را از،ساسانیان آموخته باشند.
