شانزده توپ برنجی
♟️شانزده توپ برنجی
🗒️🗒️🗒️
در سفرنامه آرتین طنبوری که اصلا ارمنی بوده و از همراهان سفیر دولت عثمانی در جریان لشکرکشی نادرشاه به هندوستان بوده و نادر او و گروه همراه او را بدلیل هنر نوازندگی شان با خود از قندهار تا هند و از هند تا هرات برده و وی به مدت دوسال و دو ماه،چادرش در همسایگی چادر نادر شاه نصب می شده است،از وضع کابل چیزی نوشته که جای تامل دارد.
او می نویسد:
" اما یک چیز عجیب برای شما بگویم؛در درون این شهر کابل،شانزده توپ جای داشت که آنها را تیمور لنگ ریخته بود.بسیار زیبا و خوش تراش و از برنجی صاف و شفاف و روی آنها با قلم رومی کنده کاری شده بود.طول هر یک پانزده شانزده گز بود.ما نیز هر روز به تماشای آنها می رفتیم.مردم کابل خیلی خواسته بودند که یکی از توپها را به بالای قلعه بکشند و از این راه،سربازان نادر را بترسانند،اما فوت و فن این کار را پیدا نکرده بودند. طهماسبقلی هم خواست که آنها را به ایران بفرستد، او هم نتوانست. ناچار دستور داد آنها را تکه تکه کردند و توپهای کوچکتری ساختند،زیرا راه دور و درازی در پیش داشت و می ترسید که مبادا این توپهای،شگفت انگیز،دردسری برایش درست کند."
همانطور که آرتین طنبوری نوشته،روی آن شانزده توپ عظیم که با مهارت و دقت ساخته شده بوده اند،به خط رومی مطالبی بوده است. سوال این است که آیا تیمور را اروپاییان تشویق کردند که به ایران و عثمانی حمله کند؟
مراودات کتبی تیمور با اروپاییان،بخصوص اسپانیا و فرانسه و روم که به خط فارسی هم بوده،نشان از رابطه ی نزدیک او با اروپاییان دارد.
در لشکرکشی های تیمور بیش از ۵٪ جمعیت جهان آن روزگار کشته شدند.