♟️آیا عباس میرزا مخالف شروع جنگ ترکمانچای بوده است؟(بخش سوم)

✒️غلامرضا طالبی

📒📒📒

فصلی درباره خلوص

اعلیحضرت پادشاه ممالک ایران

برای اثبات دوستی خالصانه

از عوض اخلاف و ولیعهدان

تمام اراضی و جزایر در میانه ی خطِ حدودِ معینه

واضحا و علنا

الی الابد

متعلق به روسیه

بخشی از شعر ترکمنچای

_____________

جنگ ترکمانچای میراثی از شکست و جداشدن سرزمین‌های زیادی از ایران را برای ایرانیان به ارمغان آورد. در کشور کم آب و کم باران ایران، پرباران ترین و حاصلخیزترین سرزمین‌ها، از ایران جدا شدند. افرادی که مسبب این جنگ شدند حتی اگر کوشندگان فداکاری بوده اند که من چنین می پندارم، اما درک درستی از قدرت خود و دشمن مقابل نداشته اند و چون شروع کننده ی آن جنگ،اینان و به تبع ایران بوده است، چوب آن بر گرده ی همه ایرانیان فرود آمده است. مسئولیت جدایی آن سرزمینها،در تاریخ،طبعا بر دوش مسببان آن سنگینی می کند.

در این میان بسیاری، عباس میرزا را مبرا از این اشتباه می دانند. یک سند را بررسی کنیم:

گرنت واتسون عضو سفارت انگلستان در زمان ناصرالدین شاه نوشته:

"فتاوی زیادی را علما بر ضد روسیه نوشتند، ولیعهد (عباس میرزا ) که از تجربه های گذشته درس عبرتی نیاموخته بود درصدد برآمد باز با فرماندهان روس در میدان نبرد ،زورآزمایی کند و به نظر می رسید که در سرتاسر قلمرو شاه،فقط دو نفر بودند که با اعلیحضرت در احتراز از جنگ موافقت داشتند،نشاط و ایلچی"

واتسون به وضوح اشاره دارد که فتحعلیشاه و میرزا ابوالحسن شیرازی ایلچی که وزیر خارجه اش بوده و نشاط که او هم در وزارت خارجه کار می کرده و بعدا وزیر خارجه شده، با شروع جنگ، مخالف و عباس میرزا موافق جنگ بوده است.