نوشته ها

♟️روزنبشت
۹ آبان ۱۴۰۵
۳۱ اکتبر ۲۰۲۶
✔️نظام وظیفه

✒️ غلامرضا طالبی
🌱🌱🌱
در تاریخ ما امروز ۹ آبان، روزی است که در سال ۱۲۹۴ و در زمان سلطنت احمدشاه قاجار "خدمت اجباری خصوصی" در جلسه ۷۱ مجلس سوم شورای ملی تصویب شد. آن قانون ۱۸ ماده داشته و دلیل تصویب آن، اوضاع جنگ جهانی اول بود که ایران چون فاقد قشون بود، از هر طرف، کشوری به ایران سرازیر می شد. ترکیه عثمانی ،تبریز را گرفت و تا قزوین هم جلو رفت، و از سمت عراق به ایران وارد شد.روسیه تزاری که در جنگ با آلمان و ترکیه بود، به بهانه مهار ترکیه، هم به سمت قزوین و تبریز لشکر کشید و هم تا کرمانشاه و در آن بین، دستجاتی هم بودند که با کمک آلمان در شهرهای اصفهان و اراک و همدان و کرمانشاه اقداماتی می کردند. و انگلستان که در ایران دارای تشکیلات نظامی تحت عنوان پلیس جنوب بود و ..
قانون خدمت اجباری خصوصی را عبدالحسین فرمانفرمائیان که فرزند فیروز میرزا بود و فیروز میرزا هم پسر شانزدهم عباس میرزا بوده است و وی در آن زمان وزیر جنگ بوده، نوشته است و در مجلس تصویب شد.
قانون مصوب ۱۲۹۴ بر اساس قانون بنیچه بود. بنیچه مالیاتی بوده است که اهالی هر روستا یا عشایر بر اساس میزان محصول، تعداد دام و اراضی و جمعیت می پرداخته اند و اهالی می توانسته اند بجای محصول، سرباز بدهند. در قانون ۱۲۹۴ از هر بیست نفر عشایر، یکنفر به سربازی می رفت و انتخاب سرباز بر عهده کدخدا یا مالک یا خان آن روستا بوده است و طبیعی که پارتی بازی هایی می شده است.
در مجلس پنجم و در زمان رضاشاه این قانون تغییر کرد و اجباری شد، یعنی تمام اتباع ذکور ایران وقتی به سن قانونی می رسیدند باید به سربازی می رفتند. معافیت هایی در آن بود، از جمله طلبه ها، روحانیون و دیپلمه ها به سربازی نمی رفتند و یا افراد نابینا و امثال این.
در سفر رضا شاه به مشهد، یک روحانی متنفذ از او درخواست می کند که تمام اهالی مشهد دارای معافیت باشند که رضاشاه قبول کرد، ولی دو سه سال بعد، مجددا معافیت را برداشت.