مرد بزرگ، خلف ندارد

♟️مرد بزرگ،خلف ندارد!

📕📕📕
ژاپنی ها یک ضرب المثلی دارند که می گوید:
" مرد بزرگ، خلف ندارد."
یک موردش را از همان ژاپن مثال می زنم.
در حدود سال ۱۱۹۲ یوری تومو که از طایفه میناموتو بود. از این طایفه های پرقدرت چند تا در ژاپن وجود داستند؛ فوجی وارا، تای را، میناموتو، و سو گاوارا .
مثلا از خانواده سو گاوارا، میجی زانه با حمایتی که از ادبیات به عمل آورده و موجب رونق ادبیات شده است، در ژاپن از او بعنوان خدای ادبیات یاد می شود و تعطیلی روز بیست و پنجم هر ماه در مدارس ژاپن، به یادبود اوست.
برگردیم به یوری تومو از طایفه میناموتو.
او یک شوگون بود و با جمع کردن گروهی سرباز و رعیت ها، حکومت مستقلی در کاماکورا به نام باکوفو تشکیل داد. باکوفو یک مقام نظامی محسوب می شود و او معتقد بود که امپراتور چیزی بجز نشانه آسمانی نیست و نباید بر شانه ملت،سنگینی به بار آورد. یوری تومو، شش سال بعد در سال ۱۱۹۸ فوت کرد و پسران نالایق او بجایش بر تخت نشستند و خیلی زود و یک سال بعد، خاندان مخالف او، دستگاه حکومتی هوجو را بوجود آورد و به مدت ۱۳۴ سال بر همه شوگون ها، تسلط یافت.در این ایام کره ای ها که از قوبلای قاآن و حمله ی او به کره بیمناک بودند، وی را تشویق به فتح ژاپن کردند. وی در آن زمان بر چین مسلط بود.
قوبلای قاآن ۷۰،۰۰۰ کشتی ساخت، بطوری که شاعران چینی گفته اند که " از بس درختان را برای ساختن کشتی بریدند، کوه ها از عریانی جنگل ها، سوگوار شدند."
ناوگان قوبلای قاآن در سال ۱۲۹۱ به سواحل ژاپن رسید.و جزیره نشینان شجاع ژاپنی به دفاع و مقابله با آنها پرداختند.
در این حین " بادی بزرگ" برخاست که در همیشه ی تاریخِ ژاپن در خاطره ها ماند و کشتی های خاقان بزرگ را به صخره ها کوبید و منهدم کرد.

دینار

♟️دینار

✒️غلامرضا طالبی

📔📔📔

سکه امپراتوری روم، دِناریوس denarius نامیده می شد.

اعتماد به سکه های روم آنقدر زیاد بود که حتی خارج از مرزهای امپراتوری روم، مردم از دریافت دستمزد با دناریوس خوشحال می شدند . در قرن اول میلادی سکه های رومی در بازارهای هند به عنوان وجه مبادله، پذیرفته می شد.در حالی که نزدیکترین سپاه روم، هزاران کیلومتر دور از آنجا بود. حاکمان محلی هند برای ضرب سکه از دناریوس تقلید می کردند و حتی تصویر امپراتور روم را بر آنها حک می کردند!

خلیفه های مسلمان این اسم را مُعرّب کردند و آن را به دینار dinar تبدیل کردند.

روزنبشت ۵ مهر

♟️روزنبشت

۵ مهر ۱۴۰۵

۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶

✒️غلامرضا طالبی

🌱🌱🌱

✔️✔️فواره چون بلند شود،سرنگون شود.

۲۷ سپتامبر سالروز مرگ فیلیپ دوم پادشاه اسپانیا در سال ۱۵۹۸ است. وی ۷۱ ساله بود که فوت کرد و چهل سال سلطنت.

او بر اثر زخم معده ی‌شدیدی که بواسطه مصرف ادویه های شرق و غرب عالم که اسپانیای تحت حکومت او، آنها را به بند انقیاد کشیده بود، بیمار بود و پزشکان پیش بینی مرگ قریب الوقوع او کرده بود. لذا دستور داد که همه ی مردم اسپانیا، هلند و ایتالیا ،لباس مشکی تهیه کنند و منتظر مرگ او و دو هفته عزاداری باشند. تمام شهرها و دیوارها سیاهپوش شود که اینطور هم شد.

فیلیپ دوم، با به بند کشیدن بخش بزرگی از جهان، اسپانیا را قدرتمند و ثروتمند کرد و در زمان او هم اسباب تنزل اسپانیا فراهم شد.

چند نکته ی مهم را از دوران سلطنت فیلیپ دوم مرور کنیم:

۱.نام کشور فیلیپین از نام او می آید. سرزمین فیلیپین در زمان فیلیپ دوم، مستعمره اسپانیا شد.

۲.او با مری اول(ماری یا مریم) ملکه انگلستان ازدواج می کند. نکته غریب در این ازدواج این است که یک رقابت زیرجلدی حتی در زمان ازدواج این دو، بین انگلستان و اسپانیا وجود داشت و دلایل سیاسی که منجر به این ازدواج شد، خیلی به سود اسپانیا پیش نرفت. مری اول معروف به قصاب پروتستان ها بود و مذهب انگلستان را از پروتستان به کاتولیک برگرداند.

۳.جنگ دریایی با انگلستان که بدلیل حمایت انگلستان از پروتستان های هلند صورت گرفت و هلند تحت الحمایه اسپانیا بود. این جنگ موجب تضعیف ناوگان دریایی اسپانیا شد و برتری آنها را بر دریاها از بین برد.

۴.حمله به ناوگان دریایی عثمانی که تقریبا بی دلیل انجام شد.عثمانیها در ابتدا شکست خوردند، اما انگلستان از آنها حمایت کرد و بر تضعیف ناوگان دریایی اسپانیا افزوده شد.

۵.صدور فرمانی مبنی بر "مجازات شکنجه دادن دیگران" . این فرمان به این دلیل صادر شد که فیلیپ می گفت اسپانیایی هایی که در سایه ی حضور ارتش اسپانیا در کشورهای آمریکای لاتین، ثروتمند شده و صاحب خروارها طلا و نقره شده اند، این ثروت را با شکنجه مردم محلی بدست آورده اند و لذا دستور داد که اموال آنها مصادره شود.

پاپ از شکنجه کنندگان ثروتمند دفاع کرد! و فرمان فیلیپ موجب تضعیف خودش شد.بهر حال همیشه حرف از عدالت زدن، موجب تقویت جایگاه افراد نمی شود. آن ثروتمندان ،حامیانی در کلیساها و شخص پاپ داشتند و قادر بودند حتی بر قدرتی چون قدرت فیلیپ هم فائق آیند.

روزنبشت

♟️روزنبشت
۴ مهر ۱۴۰۵
۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶
✒️غلامرضا طالبی
🌱🌱🌱
روز ۴ مهر یا ۲۶ سپتامبر، روزی است که خسرو پرویز ،یمن را ساتراپ ایران نامید.
بطلمیوس که انگلیسی ها به او پتولومی Petolomy می گویند و زاده ی سال ۹۰ میلادی است و یکی از جغرافی دانان دنیای قدیم می باشد ، در مورد مردم یمن نوشته است که آنها اعرابی شاد و خوشبخت اند، چرا که در آنجا بارندگی هست و آب دارند.
حتما این حرف بطلمیوس نوعی مقایسه یمن با عربستان بوده که بیابانی خشک کم باران بوده است.
در سال ۵۷۵ یا ۵۷۸ سپاه ایران به فرماندهی اسپهبد وهرز(وهریز ) به یمن حمله کرد و حبشی های حاکم بر یمن را گوشمالی داد و سیف بن ذی یزن را حاکم آنجا قرار داد.
سیف یک حکومت تحت الحمایه ایران در یمن دایر کرد. این اتفاقات در دوره ی حکومت خسرو انوشیروان اتفاق می افتد.
گفته می شود که دلیل اصلی حمله سپاه ایران به یمن، گوشمالی دادن حبشی ها بوده که در تجارت ابریشم از طریق دریا و انتقال آن از راه زمینی یمن ، با دولت روم همکاری داشته اند.ِباید گفت که جاده ابریشم و امنیت تجارت در آن، یکی از دلایل جنگ هایی بوده که بین روم و ایران اتفاق می افتاده است.
مدتی بعد حبشی ها مجددا به یمن حمله می کنند و سیف کشته می شود.
در دوره ی حکومت خسروپرویز، وهرز مجددا به یمن گسیل می شود و حبشی ها را از آنجا بیرون می راند و یمن در روز ۲۶ سپتامبر ۵۷۹ میلادی، یک استان( ساتراپ) ایران می شود.
در ۶۳۰ میلادی، و با گسترش سپاه اسلام ،باذان که فرماندار ایرانی ساتراپ یمن بوده، مسلمان می شود و دوران تسلط ایران بر یمن پایان می یابد.
چون در صدر این مطلب نقل قولی از پتولومی ( بطلمیوس ) در مورد مردم یمن نوشتم، بی مناسبت نیست که اضافه کنم بطلمیوس اولین نقشه ی جهان را تهیه کرده است. او که متولد سال ۹۰ میلادی است و در سال ۱۶۸ میلادی فوت کرده است، در نقشه ی جغرافیای او به نام پرسیکوس سینوس persicus sinus برمی خوریم که معنایش خلیج فارس است. لذا خلیج فارس در نقشه ی بطلمیوس که اولین نقشه ی جهان است،نامش ذکر شده است.

زبان اعداد

♟️زبان اعداد

✒️غلامرضا طالبی

📔📔📔
بعد از فتح هند توسط اعراب مسلمان ، آنها یک خط ناقص جدید را که اطلاعات ریاضی را با کارایی بی نظیری، ذخیره و پردازش می کرد، یافتند.
این خط ناقص شامل ده علامتِ معرف اعداد صفر تا نه بود و به دلیل نامعلومی، این علائم به نام اعداد عربی، شناخته می شوند، گو اینکه اول، هندوها آن را ابداع کردند.اما اعراب این افتخار را از آن خود ساختند ، زیرا وقتی که هند را فتح کردند با این سیستم آشنا شدند و به فوایدش پی بردند. اصلاحش کردند و بعد در سراسر خاورمیانه و اروپا آن را رواج دادند.وقتی چند علامت دیگر مثل علامت جمع، تفریق و ضرب به این اعداد عربی اضافه شد، پایه های علم ریاضی مدرن گذاشته شد.

روزنبشت دوم مهر ۱۴۰۵

♟️روزنبشت
۲ مهر ۱۴۰۵

✒️غلامرضا طالبی
🌱🌱🌱
💫 هوندا
۲۴ سپتامبر سالروز تاسیس شرکت هوندا در سال ۱۹۴۸ است.
هوندا سوییجیرو پسر فقیر یک‌مکانیک بود که در مدرسه تکنولوژی هاماماتسو درس می خواند و موفق نشد که دیپلم بگیرد. او علاقمند به درست کردن رینگ خودرو بود و روزی معلم مدرسه تکنولوژی به او می گوید، رینگ های تولیدی تو ،سیلیکون کمی دارند و هوندا می نویسد؛
"نه تنها در مورد سیلیکون چیزی نمی دانستم، بلکه خجالت می کشیدم در مورد آن سوال بپرسم."
قبل از جنگ‌جهانی دوم، او مدتی در مسابقات موتور سواری شرکت می کرد و آخرین باری که در آن مسابقات شرکت کرد، موتوری که نقص فنی پیدا کرده بود، به او خورد و شدیدا آسیب دید. همین تجربه موتورسواری بعدا به او کمک کرد. زمانی که بعد از جنگ‌جهانی دوم ،اولین موتورسیکلت های کوچک خود را ساخته بود، تیمی را برای بازاریابی به آمریکا فرستاد. در آنجا حتی از پذیرش موتورسیکلت های او در نمایشگاه هم خودداری کردند. او روزی به اتفاق دو نفر از بازاریابان اش، با موتورسیکلت به تپه ماهورهای لس آنجلس که محل تفریح موتورسواران بود رفتند و در آنجا موتورسیکلت آنها، مورد توجه قرار گرفت.
هوندا سوییجیرو در قبل از جنگ جهانی و پس از تلاش زیاد، برای شرکت تویوتا، رینگ می ساخت و در جریان جنگ، کارگاه رینگ سازی او، بمباران شد.
پس از جنگ، اولین کار او ساخت یک نوع موتورسیکلت ساده و ابتدایی بود که یک موتور پیشران داشت که هوندا تعدادی از آنها را از وزارت جنگ خریده بود و این موتورسیکلت یک کابین کوچک چوبی شبیه اسباب بازی داشت.
شرکت هوندا اکنون علاوه بر موتورسیکلت، خودرو، قایق موتوری، موتور قایق، اسکوتر، جت اسکی، هواپیمای جت، موتور جت، پمپ آب، تیلر کشاورزی، و ژنراتور الکتریکی می سازد. آخرین نسل های اتومبیل‌های برقی و هیدروژنی را تولید می کند.
هوندا فقط در بازار آمریکا ، سالی بیش از ۱.۵ میلیون خودرو می فروشد. در چین، امریکا، کانادا، هند، پاکستان، انگلستان، برزیل، نیوزیلند، اندونزی، تایلند و ترکیه کارخانه ی تولیدی دارد. فقط در کارخانه ی آمریکای این شرکت، ۳۷ هزار نفر در بخش تحقیق و توسعه کار می کنند.
هوندا جوان فقیری که در روستای کومیوی جنوب غرب توکیو بدنیا آمد، فقط سود تلاش پیگیر خودش را نصیب نبرده است.
ثبات سیاسی در ژاپن و تمرکز دولت بر تولید و قدرتمندی از این طریق، دروازه های رشد را نه فقط برای او که برای رقبای او همچون شرکت تویوتا که هوندا زمانی پیمانکار کوچکی برای آن شرکت بود ، و شرکت‌های خودروساز دیگری همچون مزدا و نیسان فراهم آورده است. اکنون هوندا، هشتمین خودروساز بزرگ جهان است که حداقل سه شرکت ژاپنی دیگر، سهم فروش بزرگتری هم از او در دنیا دارند.

روزنبشت اول مهرر۱۴۰۵

♟️روزنبشت
اول مهرر۱۴۰۵

✒️غلامرضا طالبی

🌱🌱🌱
در روز اول مهر انتظار این است که از روز شروع کار آموزش؛ مدرسه و دانشگاه؛ نوشته شود. سعی می کنم همین باشد، اما از منظری دیگر.
اول مهر، ۲۳ سپتامبر هم هست و در ۲۳ سپتامبر ۱۸۴۸ جان کرتیس امریکایی،اختراع آدامس‌ را ثبت کرد.
لذت جویدن به پیشینیان ما برمی گردد. انسانهای شکارچی_ جستجوگر غذا، به احتمال باید صمغ درختان را غذایی مقوی و دوست داشتنی یافته باشند و چون صمغ بر تنه و شاخه ی درختان قرار داشته، نوعی غذای همیشه در دسترس هم بوده است. و برای اینکه این حرفها فقط حدس و گمان تلقی نشود، اضافه می کنم که در فنلاند صمغ درخت توس را که مربوط به ۶۰۰۰ سال قبل است، یافته اند که اثر دندان انسان بر روی آن بوده است.
جویدن صمغ درختان در تمام جهان وجود داشته است. در ایران صمغ انواع درختان جویده می شده و من خود، از کودکی به یاد دارم که صمغ خیلی از درختان را کنده و جویده ام و مثلا صمغ زردآلو خیلی سفت است و شیره ی توت اصلا بصورت صمغ در نمی آید و من شیره ی توت را که بر تنه ی ان جاری می شد، مزه کرده ام. ابوعلی سینا در مورد صمغ بنه و خواص آن، مطالبی نوشته است.
در آمریکا بیشتر، صمغ صنوبر را می جوند .
در سال ۱۸۴۸ که برادران کرتیس اختراع آدامس‌ را ثبت کردند،اینطور شد که به صمغ درخت صنوبر یکسری افزودنی افزودند و آن را خوشمزه و الاستیک تر کردند و آن را بسته بندی کردند.
بعدا یک آمریکایی دیگر به نام توماس آدامز که منشی رهبر مکزیک به نام آنتونیو دسانتا بود و این آقا علاقمند به جویدن صمغ درخت چیکل chicle بوده که از درختان بومی مکزیک است، آدامز که منشی او بوده به فکر این می افتد که خدمتی به او بکند و صمغ درخت چیکل را مزه دار می کند و بعدا نام آن را سقز جویدنی خالص آدامز Adams pure chewing Gum ، می گذارد و این "آدامز" در بیان معمول ما ایرانی ها ، آدامس‌ می شود.
حال اجازه دهید این اختراع ساده و البته پرمنفعت اقتصادی را به اول ماه مهر خودمان ربط بدهیم.
اختراع آدامس در سال ۱۸۴۸میلادی یعنی سال ۱۲۳۰ شمسی ما انجام شده است.
ما تقریبا ۸۰ سال بعد یعنی سال تحصیلی ۱۳۰۷_۱۳۰۸ ، اولین سال تحصیلی را در کشورمان داشته ایم. یعنی آموزش مدرن در ایران در قالب یک سیستم ، از این سال، دارای تقویم دقیق اداری می شود. البته از دوره ی ناصرالدین شاه ما آموزش های پراکنده کمی داشته ایم.
در سال تحصیلی ۱۳۰۷_۱۳۰۸ هم در کشور ۳۰ دبستان و ۸ دبیرستان بوده است.
یکی از فرق های بزرگ ما با جهان پیشرفته، همین فاصله زمانی آموزش رسمی است.
آن صمغ جویدنی را بسیار زودتر از آمریکایی ها، ابوعلی سینا در ایران در موردش مطلب نوشت. اما این آموزش های جدید است که به افراد این ایده را می دهد که با نوآوری و ایجاد تغییرات کوچک، محصولاتی بسازند که مطبوع طبع افراد باشد. و هر کدام از این ابداعات، خود سنگ بنایی برای دهها ابداع جدید می شوند.
امیدوارم توانسته باشم بیان کنم که اهمیت آموزش چقدر زیاد است.