داستان پشت کشتار موشهای صحرایی هانوی

(اثر موش یا اثر کبری)

وقتی که به میراث اشغال هانوی(ویتنام)توسط فرانسویان بیندیشیم،بیش از هر چیزی که به مغز انسان می رسد ساختار مستعمراتی و ساختن زیربنای مدرن شهر است.کمتر در مورد سیفون توالت شنیده ایم،اما اینها در بین چیزهایی است که فرانسویان بسیار به آن افتخار می کنند.توالتها ،نماد پاکیزگی و تمدن محسوب می شدند.اگر چه که توالتها کمتر مشمول تاریخ شناخته شده هانوی می باشند،اما کشتار موشهای صحرایی معروف تر است.

در سال 1897 فرماندار کل هندوچین،پال دومر به ویتنام رسید.برنامه او این بود که هانوی را به شهری منظم،دارای ساختار شهری،و نوسازی شده،و دارای چیزهایی که مطابق با شهرنشینی فرانسوی بود،تبدیل کند.گام اول او،زدودن آلودگیها،شامل اجرای سیستم فاضلاب بود.دومر،تصمیم گرفت یک سیستم پیچیده و استادانه برای جامعه فرانسوی ساکن هانوی اجرا کند،در حالی که مجاری  فاضلاب برای ویتنامی ها،به سختی بیش از یک سیستم زهکشی نبودند.

فاضلاب ها نماد موفقیت تا قبل از بروز مشکل بودند.شبکه 14 کیلومتری زیرزمینی برای توالتهای مدرن در خانه های مستعمراتی ،جای امنی برای زادوولد موشها بود.

برای فرانسویان این امر یک دلواپسی مهم، هم از جهت رویکرد بهداشتی و هم بخاطر ارتباط بین موشها و بیماری طاعون شد.

فرمانداری فرانسه در هانوی،تعدادی کارگر ویتنامی برای کشتن موشها استخدام کرد.تعداد موشهایی که آنها می کشتند هر روز افزایش می یافت.در یک روز در ماه ژوئن ،آنها 20114 موش را کشتند!

متاسفانه تعداد موشهای افزایش یافت و شکارچیان بیشمار شدند.فرمانداری کل تصمیم گرفت در تمام سطح شهر ،برنامه انعام برای کشتن موشها را برقرار کند.یک سنت برای هر دم موش(آنها دوست نداشتند با لاشه آزار دهنده موش مواجه شوند.)برقرار شد.

آنها فکر می کردند این "یک برنامه خوب برای تشویق توسعه سرمایه داری و روحیه کارآفرینی در ویتنام" است. بهرحال این برنامه نتیجه معکوس داد.

در آغاز ،تعداد زیادی دم موش بدست آمد که نشان می داد تعداد زیادی موش کشته شده اند.دولت فرانسه بزودی متوجه شد که کشاورزان ویتنامی ،فقط دم موشها را قطع می کنند و موشهای زنده را رها می کنند. این موشهای زنده با زادوولد ،جایزه کشاورزان را می پردازند!

کشاورزان ،حتی موشها را پرورش می دهند و با قاچاق کردن موشها به شهر ،سعی می کنند  پاداش لازم را دریافت دارند.

دولت فرانسه فورا این برنامه را ملغی کرد.در سال 1906 وقوع طاعون را ثبت شد و حداقل 263 نفر مردند. اغلب آنها ویتنامی بودند.

دومر تدریجا به فرانسه برگشت و بخاطر موفقیت هایش در ساختن زیربناها و برنامه مالیاتی اش،بسیار معروف شد ،و در سال 1931 رئیس جمهور فرانسه شد.

در فرانسه،تجربه کشتار موشها،دیگر بندرت مورد اشاره قرار گرفت.       

این تجربه تحت عنوان " اثر موش" و یا " اثر کبری"(تجربه کشتن مار کبری در هند) معروف شده است.