نوشته ها

فردوسی بخوانیم(6)

آفرینش ماه

 چراغست مر تیره شب را بسیچ

به بد تا توانی تو هرگز مپیچ

چو سی روز گردش بپیمایدا

شود تیره گیتی بدو روشنا

پدید آید آنگاه باریک و زرد

چو پشت کسی کو غم عشق خورد

چو بیننده دیدارش از دور دید

هم اندر زمان او شود ناپدید

دگر شب نمایش کند بیشتر

ترا روشنایی دهد بیشتر

به دو هفته گردد تمام و درست

بدان باز گردد که بود از نخست

بود هر شبانگاه باریکتر

به خورشید تابنده نزدیکتر

بدینسان نهادش خداوند داد

بود تا بود هم بدین یک نهاد

توضیح:

• بیت: چو سی روز گردش بپیمایدا  شود تیره گیتی بدو روشنا ،بر گرفته از شاهنامه چاپ مسکو می باشد. در نسخه های خطی پاریس و دو نسخه قاهره متن این بیت اینطور آمده است:

چو سی روز گردش بپیمایدا   دو روز و دو شب روی ننمایدا

در مورد این بیت که فردوسی،ماه قمری را با ماه شمسی یکسان فرض کرده،نشان از غالب بودن تقویم شمسی در آن زمان است.

و این بیت بسیار زیباست:

پدید آید آنگاه باریک و زرد

چو پشت کسی کو غم عشق خورد