اثر کبری
آیا تا کنون اثر کبری را شنیده اید؟اگر نه،آن را توضیح خواهم داد. لفظ اثر کبری زمانی استفاده می شود که راه حل انتخاب شده با پیامدهای غیرمترقبه ای مواجه می شود و مشکل/مسأله اصلی را غامض تر می کند.
سرچشمه نام اثر کبری،از زمان اعمال قوانین انگلستان بر مستعمره هندوستان،شروع می شود.
تعداد فراوانی مار کبری سمی در دهلی وجود داشت که تجارت و رشد اقتصادی را مانع شده بودند،زیرا هیچ کس دوست نداشت در شهری که احتمال گزیده شدن توسط مار سمی زیاد بود،اقامت گزیند.
راه حل:پیشنهاد انعام برای هر مار مرده.
به نظر درست می آید. اینطور نیست؟
پرداخت پول به مردم تا مارها را بکشند، باعث خواهد شد جمعیت مارها کاهش یابد.و این راه حل در ابتدا خوب عمل کرد.
و پیامد اتفاقی؟
پرداخت جایزه به شهروندان موجب شد که مارها کشته شوند و دولت هم جایزه ها را پرداخت کند....و جمعیت مارها افزایش یابد!!!
چه شد؟
جمعیت مارها به سرعت کاهش یافت و مردمی که سود خود را در کشتن مارها می دیدند،به این فکر افتادند که ابتدا باید ماری باشد تا آنها او را بکشند و جایزه بگیرند. لذا همه شکارچیان مار،به پرورش مار رو آوردند. و چنین شد که جمعیت مار کبری نه تنها کم نشد،که زیادتر هم شد!!
چنین وضعیتی در ایالت جورجیای امریکا( برای کنترل خوکهای شکاری) و در هانوی ویتنام(کنترل موشها)اتفاق افتاده بود.
در حالی که این روایت ممکن است یک داستان سرگرم کننده برای بعضی دوستان باشد،برای دولت بریتانیا درس بزرگی بود.
در اوقات زیادی،از یک راه حل خوب،نتایج نامطلوبی حاصل می شود که پیش بینی آنها در ابتدا دشوار است.
خب،راه حل واقعی کدام است؟
چگونه می توان از اثر کبری در زندگی خود جلوگیری کنیم؟
پاسخ ،بوسیله ارزیابی مجدد راه حل ها و بهبود آنها توسط ما ، قابل انجام است.کافی نیست که یک راه حل را برای یک مسأله/مشکل ،شناسایی کنیم(اگرچه این، یک گام بسیار مهم است)؛بلکه شما باید برنامه را اجرا کنید،یک اجرای آزمایشی برای آن برقرار کنید،و سپس گامی به عقب بردارید تا ببینید،که آیا این رویکرد اثرات دلخواه را بدنبال داشته یا خیر؟
رویهمرفته،درسی که از این بررسی می گیریم نباید ما را شرمنده کند که راه حل قبلی را کنار گذاشته و راه حلهای جدیدی را انتخاب کنیم.
فراموش نکنیم که قانون پیامدهای غیرعمدی،قوی تر از آن است که به تصور می آید.و هیچ فردی دوست ندارد در شهری که پر از مارهای سمی است،سکنی گزیند!
